Schilderijen schoonmaken: zo houdt u uw kunstwerk mooi

Een schilderij geeft sfeer en karakter aan uw interieur. Na verloop van tijd kan er stof op het oppervlak neerslaan, waardoor de kleuren minder helder lijken. Toch is een schilderij schoonmaken niet hetzelfde als een lijst of meubel afstoffen. De verflaag, vernis en eventuele oude restauraties kunnen kwetsbaar zijn. Met de juiste voorzichtigheid voorkomt u onherstelbare schade.

Stof verwijderen van een schilderij

Is het schilderij in goede staat en ligt er alleen een dun laagje stof op? Dan kunt u het voorzichtig afstoffen met een schone, zachte en droge kwast. Werk met lichte bewegingen en oefen geen druk uit. Gebruik geen doek, spons of plumeau: die kunnen aan de verflaag blijven haken of vuil over het oppervlak verspreiden.

Controleer vooraf of de verflaag stevig vastzit. Ziet u losse verf, scheurtjes, blaasjes of schilfers? Maak het schilderij dan niet zelf schoon. Zelfs licht afstoffen kan in dat geval verdere schade veroorzaken.

Gebruik geen water of schoonmaakmiddelen

Reinig de beschilderde zijde nooit met water, zeep, glasreiniger, olie of andere schoonmaakmiddelen. Ook vochtige doekjes en huishoudelijke middeltjes kunnen de verf of vernis aantasten. Een doffe, vergeelde of plakkerige laag is niet simpelweg vuil; het kan gaan om verouderde vernis of een andere verandering die deskundige beoordeling nodig heeft.

Wrijf bovendien niet over het schilderij en probeer geen vlekken, rook aanslag of verkleuring zelf te verwijderen. Een verkeerde behandeling kan de verf oplossen, de kleuren veranderen of blijvende strepen achterlaten.

Een schilderij achter glas schoonmaken

Bij een ingelijst werk achter glas kunt u het glas voorzichtig reinigen. Spuit schoonmaakmiddel eerst op een zachte doek, nooit rechtstreeks op het glas. Zo voorkomt u dat vloeistof langs de rand loopt en in contact komt met het kunstwerk of de passe-partout. Gebruik weinig vocht en droog het glas na met een schone, pluisvrije doek.

Houd er rekening mee dat niet ieder ingelijst kunstwerk achter gewoon glas zit. Bij kwetsbare werken kan het verstandig zijn het glas door een lijstenmaker te laten reinigen of het werk veilig uit de lijst te laten halen.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Neem contact op met een restaurator wanneer u schimmel, nicotine aanslag, hardnekkig vuil, waterschade of loslatende verf ziet. Ook bij waardevolle, oude of emotioneel belangrijke schilderijen is het verstandig om zelf geen risico te nemen. Een restaurator kan beoordelen welke behandeling veilig en geschikt is.

Wilt u het schilderij laten inlijsten, opnieuw laten inlijsten of twijfelt u over de bescherming ervan? Een lijstenmaker kan met u meedenken over een passende lijst en beschermende beglazing. Zo blijft uw schilderij niet alleen mooi om naar te kijken, maar ook beter beschermd tegen stof en beschadiging.

Schilderijen goed bewaren

Voorkomen is vaak beter dan schoonmaken. Hang een schilderij bij voorkeur niet in direct zonlicht, boven een radiator of op een plek met veel vocht en sterke temperatuurschommelingen. Door het werk regelmatig op afstand te bekijken, merkt u veranderingen zoals verkleuring, schimmel of loslatende verf sneller op.

De belangrijkste regel: verwijder alleen los stof wanneer het schilderij stevig en intact is. Bij twijfel, vlekken of beschadigingen is professionele beoordeling de veiligste keuze.

Laat het schoonmaken van schilderijen over aan een specialist.